Godziny ponadwymiarowe, doraźne zastępstwa i godziny nadliczbowe nauczycieli – zmiany w Karcie Nauczyciela od 1 stycznia 2026 r. - szkolenie online

Godziny ponadwymiarowe nauczycieli po nowelizacji Karty Nauczyciela – co się zmieniło?

Nowelizacja ustawy – Karta Nauczyciela istotnie zmieniła zasady przydzielania i rozliczania godzin ponadwymiarowych nauczycieli oraz godzin doraźnych zastępstw. 

Przez godzinę ponadwymiarową rozumie się przydzieloną nauczycielowi godzinę zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć – a nowe przepisy precyzują zarówno limity ich przydzielania, jak i zasady ustalania liczby godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli zatrudnionych w różnych wymiarach etatu, z obniżonym pensum lub realizujących pensum łączone i uśrednione. 

Zmiany objęły również zasady wynagradzania zastępstw doraźnych, które dotąd były źródłem licznych wątpliwości interpretacyjnych w szkołach i placówkach oświatowych. Ministerstwo Edukacji Narodowej, wprowadzając reformę, postawiło na ujednolicenie reguł i eliminację nieprawidłowości w wypłatach wynagrodzenia nauczycieli.

Wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe – kiedy nauczyciel zachowuje prawo do wypłaty?

Jedną z najistotniejszych zmian wprowadzonych nowelizacją Karty Nauczyciela są nowe zasady wynagradzania za przydzielone godziny ponadwymiarowe, które nie zostały zrealizowane z przyczyn niezależnych od nauczyciela.

Niezrealizowanie przez nauczyciela wcześniej przydzielonych godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych z przyczyn od niego niezależnych – takich jak wyjazd klasy na wycieczkę, dzień wolny od pracy, odwołanie zajęć czy inne okoliczności wynikające z organizacji pracy szkoły – nie pozbawia go prawa do wynagrodzenia za te godziny.

Doraźne zastępstwa i godziny nadliczbowe – obowiązki dyrektora i JST w 2026 roku

Godziny doraźnych zastępstw, choć często mylone z godzinami ponadwymiarowymi, rządzą się odrębnymi zasadami wynagradzania i dokumentowania, a nowelizacja Karty Nauczyciela doprecyzowuje zasady ich rozliczania.

Zlecając nauczycielowi realizację doraźnego zastępstwa, dyrektor szkoły powinien uwzględniać przepisy Karty Nauczyciela dotyczące czasu pracy nauczycieli, obowiązkowego wymiaru zajęć oraz zasad przydzielania godzin ponadwymiarowych i zastępstw.

Szczególne znaczenie ma również prawidłowe dokumentowanie przydzielonych i zrealizowanych godzin. Dokumentacja prowadzona przez szkołę powinna umożliwiać ustalenie liczby przepracowanych godzin oraz podstaw naliczenia wynagrodzenia. 

Prawidłowe stosowanie nowych przepisów ogranicza ryzyko błędów w rozliczeniach oraz sporów dotyczących wynagradzania za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Co zmieniło się w zasadach przydzielania godzin ponadwymiarowych nauczycieli?

Nowelizacja Karty Nauczyciela doprecyzowała definicję godziny ponadwymiarowej, limity jej przydzielania oraz zasady ustalania liczby godzin ponadwymiarowych dla nauczycieli zatrudnionych w niepełnym wymiarze i z obniżonym pensum. Zmiany mają na celu ujednolicenie praktyki w szkołach i placówkach oświatowych w całym kraju.

Kiedy nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe?

Nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za wcześniej przydzielone i zaplanowane godziny ponadwymiarowe, których niezrealizowanie nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela. Dotyczy to w szczególności sytuacji wynikających z organizacji pracy szkoły lub innych okoliczności niezależnych od nauczyciela, które uniemożliwiły przeprowadzenie zaplanowanych zajęć.

Jakie obowiązki dokumentacyjne ma dyrektor szkoły w zakresie godzin ponadwymiarowych?

Dyrektor szkoły powinien zapewnić prowadzenie dokumentacji umożliwiającej prawidłowe ustalenie liczby przydzielonych i zrealizowanych godzin ponadwymiarowych oraz godzin doraźnych zastępstw. Dokumentacja ta stanowi podstawę naliczania wynagrodzenia nauczycieli oraz rozliczania czasu pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Rzetelne dokumentowanie realizowanych zajęć ma istotne znaczenie zarówno dla prawidłowości wypłat wynagrodzenia, jak i dla wykazania zgodności działań szkoły z przepisami podczas kontroli lub postępowań wyjaśniających.

Co obejmuje szkolenie z godzin ponadwymiarowych i zastępstw doraźnych?

Szkolenie omawia nowe przepisy Karty Nauczyciela obowiązujące od 2026 roku, w tym zasady ustalania liczby godzin ponadwymiarowych, wynagrodzenie za godziny doraźnych zastępstw oraz dokumentowanie niezrealizowanych zajęć z przyczyn niedotyczących nauczyciela. Uczestnicy otrzymują komplet wzorów dokumentów – od arkusza ewidencji po karty rozliczenia nadgodzin.

Dla kogo przeznaczone jest to szkolenie?

Szkolenie kierowane jest do dyrektorów szkół i placówek oświatowych, pracowników kadr, księgowości i HR w oświacie oraz przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego pełniących funkcję organu prowadzącego. To niezbędna pozycja dla każdego, kto odpowiada za prawidłowe naliczanie i wypłaty wynagrodzenia nauczycieli po wejściu w życie zmian w Karcie Nauczyciela.